De vraag naar woningbouw en bedrijventerreinen is nog steeds groot. De betaalbaarheid staat echter onder druk. De prijs voor grond en woningen lijkt te stabiliseren, hoewel we zolang structurele oplossingen uitblijven ook in 2025 en 2026 toch nog verder oplopende huizenprijzen zien. Het is echter de vraag in hoeverre dat door kan werken in de grondprijzen die ook de gemeente ontvangt, want de spiraal van prijsstijgingen van woningen zal ook ergens doorbroken (moeten) worden om de betaalbaarheid van woningen te realiseren. Gelukkig zien we dat inflatiecijfers weer wat lijken te normaliseren, maar nog steeds is het inflatiecijfer hoger dan het langjarig historisch gemiddelde.
Daarnaast vormt de problematiek rondom stikstof en netcongestie een grote onzekere factor in de ontwikkelingen van onze grondexploitaties.
Netcongestie kan een belemmering vormen bij lopende en nieuwe ontwikkelingen van woningbouw en bedrijventerreinen. Door de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet zijn nieuwe en uitbreidingsaansluitingen voor grootverbruikers (aansluitingen groter dan 3 x 80 ampère, zoals bij bedrijven) op dit moment niet mogelijk. Dit kan financiële gevolgen hebben voor onze grondexploitaties. In het onderdeel risico’s en in de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen wordt zichtbaar dat deze risico’s aanzienlijk kunnen zijn. Daarom stellen wij voor om binnen het weerstandsvermogen een buffer aan te houden om mogelijke tegenvallers op te vangen.
We constateren dat de structurele oplossingen voor netcongestie grotendeels buiten onze directe invloed liggen en vragen om een landelijke aanpak en grote investeringen in het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd zijn onze inspanningen erop gericht om uw raad zo goed mogelijk te informeren over de actuele ontwikkelingen en de risico’s bij investeringsbeslissingen zo beperkt mogelijk te houden.
Tot medio 2026 werken netbeheerders vooral met regionale wachtrijen en verschillende prioriteringsregels. Vanaf 1 juli 2026 treedt echter een nieuw landelijk prioriteringskader in werking. Dit kader, vastgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM), bepaalt welke maatschappelijke functies voorrang krijgen bij het toewijzen van schaarse aansluitcapaciteit. Deze nieuwe werkwijze geldt als een structurele beleidslijn en heeft directe gevolgen voor de volgorde waarin projecten kunnen worden gerealiseerd en aangesloten op het elektriciteitsnet.
Met het periodiek uitvoeren van onderzoeken naar woonbehoefte en behoefte aan bedrijventerrein-locaties zorgen we er de komende jaren voor dat onze grondexploitaties gebaseerd blijven op reële en actuele vraag en aanbodcijfers en dat de te verwachten planresultaten zowel voor opbrengsten als kosten, marktconform zijn.
Voor woningbouw zijn in Hasselt en Genemuiden momenteel voldoende mogelijkheden voorhanden. We blijven ons in zetten voor voldoende ontwikkelingsruimte Zwartsluis.