Paragraaf verbonden partijen

Gemeenschappelijke regeling

De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland, Zwolle.

Deelname in algemeen bestuur door de burgemeester.

In oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Op basis hiervan zijn in Nederland 25 veiligheidsregio’s ingesteld waaronder Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ). Veiligheidsregio IJsselland richt zich op het voorkomen en bestrijden (van de gevolgen) van branden, ongevallen, rampen en crises. Dit gebeurt in het gebied van de elf, via een gemeenschappelijke regeling, aangesloten gemeenten.

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Eigen Vermogen

Vreemd Vermogen

Gemeentelijke bijdrage

Het maximale weerstandsvermogen en daarmee de maximale hoogte van de algemene reserve van de Veiligheidsregio is vastgesteld op € 1 miljoen. Het totale resultaat in de jaarrekening 2025 bedraagt € 645.000 positief. Een bedrag van € 660.000 betreft echter geoormerkte BDUR gelden voor informatieveiligheid die door de VRIJ voor dit doel besteed moeten worden en daarom in een bestemmingsreserve worden aangehouden. Het resultaat op het gedeelte dat wordt gefinancierd uit de gemeentelijke bijdragen sluit met een licht tekort van € 15.000. Dit bedrag wordt aan de algemene reserve onttrokken.  Dit resultaat wordt aan de algemene reserve onttrokken en weer aangevuld tot € 1 miljoen op het moment dat er positieve resultaten ontstaan.
Dit betekent dat er een behoorlijke buffer is bij de Veiligheidsregio zelf om onvoorziene uitgaven op te vangen.

Nieuw voor oud
Financieel uitgangspunt is dat we voor nieuw beleid geen extra middelen worden gevraagd. Hier hanteren wij het principe ‘nieuw voor oud’. In de begroting 2025 is voor 3 onderwerpen echter aanvullend budget opgenomen voor een bedrag van € 935.000. Dit betreft Kazernering Kampen, harmonisatie beroepskorpsen Zwolle en Deventer en opleidingsbudget "warme opleidingen" brandweer. In de realisatie van 2025 blijken deze budgetten ook echt nodig te zijn geweest om de vastgestelde uitvoering van taken door de Veiligheidsregio te kunnen bekostigen. Dat blijkt wel uit het feit dat het resultaat op het gedeelte van de begroting dat door de gemeentelijke bijdrage wordt gefinancierd in 2025 een klein nadeel laat zien van € 15.000.

10% korting op BDUR middelen vanaf 2026
In de Rijksbegroting is vanaf 2026 een korting van 10% op zgn. specifieke uitkeringen "SPUKS" opgenomen. Naast de gemeentelijke bijdragen wordt de VRIJ ook gefinancierd middels BDUR middelen voor een bedrag van € 9 miljoen in totaal. De BDUR is ook een SPUK. Dit betekent dat vanaf 2026 een bezuiniging van € 900.000 van toepassing is geworden op VRIJ.
Op de Programmabegroting 2026 is door uw raad een zienswijze op de begroting van de VRIJ ingediend. De strekking van de zienswijze is om de VRIJ op te roepen de bezuinigingstaakstelling, die voor 2026 en 2027 met incidentele maatregelen wordt gerealiseerd, met structurele maatregelen in te vullen. Overigens is door de meeste gemeenteraden een zienswijze met vergelijkbare strekking ingediend.
Gedurende 2026 wordt door de VRIJ een proces doorlopen om, samen met de deelnemende gemeenten, tot een structurele invulling van de bezuiniging te komen.

Herijking gemeentelijke bijdragen

Conform AB-besluit van 8 december 2021 wordt de gemeentelijke bijdrage berekend op basis van 50 procent historische bijdrage en 50 procent op basis uitkering gemeentefonds voor brandweer en rampenbestrijding. De nadeel gemeentes worden van 2023 tot en met 2025 aflopend gecompenseerd om in te groeien naar de aangepaste jaarlijkse bijdrage. Vanaf 2026 is er derhalve geen compensatie meer voor gemeenten die door het besluit uit 2021 een hogere bijdrage zijn gaan betalen.

Gemeenschappelijke regeling

Deelname in algemeen bestuur door de wethouder. Iedere gemeente heeft 1 stem.

Missie GGD IJsselland: voor een gezonde samenleving

GGD IJsselland werkt aan publieke gezondheid voor elf gemeenten en wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. We zetten onze expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in onze regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid. Daar sluiten wij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. We spelen snel en flexibel in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen.

In de Wet publieke gezondheid (Wpg) ligt vast dat gemeenten een GGD in stand moeten houden. Tevens is in deze wet vastgelegd welke taken de gemeenten in het kader van publieke gezondheid, veelal door de GGD, moeten laten uitvoeren. De GGD voert ook taken uit die belegd zijn in andere wetten, zoals het uitoefenen van het toezicht op de kinderopvang. Daarnaast heeft de GGD taken op basis van de Wet op de lijkbezorging, de Wet op de jeugdzorg, Wet maatschappelijk ondersteuning en de Wet veiligheidsregio’s (voorbereiden op rampen).

In het algemeen bestuur zijn afspraken gemaakt over de basistaken en diensten die GGD IJsselland levert en waarvoor gemeenten een gemeentelijke bijdrage leveren. GGD IJsselland voert ook werkzaamheden uit voor gemeenten op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) of een (structurele) subsidierelatie. De belangrijkste diensten hierin zijn de taken op het terrein van de Maatschappelijke zorg en taken die door een structurele landelijke subsidieregeling worden gefinancierd.

Bedragen x € 1.000

Elke gemeente geeft een bijdrage per inwoner voor de basisproducten die voor alle gemeenten gezamenlijk worden uitgevoerd (inwonersbijdrage). GGD IJsselland voert een actief financieel risicobeleid. De weerstandscapaciteit wordt geëvalueerd op basis van een financiële risico-inventarisatie.

Voor 2026 is de beschikbare weerstandscapaciteit € 1.087.000 op basis van de algemene reserve (peildatum: 31-1-2025). Dit is exclusief het restant gereserveerde middelen voor onvoorziene kosten COVID-19. De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat we nodig hebben om alle risico’s op te kunnen vangen. Op basis van het risicoprofiel 2025 is dat € 880.000. Gelet op de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit is de ratio van het weerstandsvermogen voor 2025 1,23. Dat is voldoende en daarom geen aanleiding om de benodigde weerstandscapaciteit aan te passen. De risico’s, waarop deze inschatting is gebaseerd, staan hieronder in 5.2.3, waarbij de netto verwachte impact gebaseerd is op de kwantificering van risico’s (peildatum: april 2025).
In het risicoprofiel voor 2026 wordt geen rekening gehouden met de overgang van RSJ IJsselland naar de GGD. Komende maanden worden kansen en risico’s nader uitgewerkt, waarna een actueel risicoprofiel RSJ als onderdeel van een meerjarenbegroting RSJ wordt opgenomen in de GGD-begroting. Wanneer besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden, worden wijzigingen verwerkt bij de eerstvolgende begrotingswijziging 2026.

Verder investeren in gezondheid, de verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag, het versterken van de gezonde leefomgeving en een goede preventieve infrastructuur met een robuuste crisisorganisatie. Daarnaast wordt gewerkt aan de landelijke opgaven zoals het versterken van de pandemische paraatheid.

Gemeenschappelijke regeling

De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle.

Deelname in algemeen bestuur door de wethouder.

De RSJ is door de 11 gemeenten gemachtigd om uitvoerende taken te verrichten en geen beleidsrijke taken. Bij de RSJ zijn de volgende activiteiten belegd: de inkoop van Jeugdhulp, het contractmanagement en contractbeheer, de monitoring van de jeugdhulp en de uitvoering van de regionale thema's.

Gemeenten hebben RSJ gevraagd te onderzoeken hoe het kan bijdragen aan hun bezuinigingsopgave. De begroting biedt beperkte ruimte voor structurele kostenreductie. Veel kosten zijn autonoom en moeilijk beïnvloedbaar. Verdere personele krimp is niet wenselijk vanwege verhoogde werkdruk, risico op verloop en hogere kosten door externe inhuur.

Bedragen x € 1.000

Resultaat

€ 0

€ -

€ 0

Eigen Vermogen

€ 0

€ 35

€ 0

Vreemd Vermogen

€ 0

€ 97

€ 518

Gemeentelijke bijdrage

€ 82

€ 82

€ 64

Als gemeente Zwartewaterland zijn wij voor 3,79% verantwoordelijk voor het resterende financiële risico, dit is vrij beperkt.

In 2025 werkte het RSJ IJsselland samen met gemeenten en partners aan een vernieuwde Regiovisie Jeugdhulp voor 2026–2031, die vooral voortbouwt op de eerdere visie en gericht is op het zoveel mogelijk thuis laten opgroeien van jeugdigen. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor lokale jeugdhulp, terwijl de regio samenwerkt aan specialistische zorg en afstemming. Daarnaast voerde het RSJ zijn reguliere taken uit, zoals inkoop en contractbeheer, en verbeterde het contractmanagement. Er werd ook gewerkt aan nieuwe afspraken, wachttijd aanpak en de voorbereiding van het Regionaal Expertteam. In 2025 bleek dat voor 26 jeugdhulpproducten de tarieven te laag waren vastgesteld, wat werd gecorrigeerd in de jaarafrekening.

Gemeenschappelijke regeling

De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland,  Zwartewaterland, Zwolle, Provincie Overijssel en Veiligheidsregio IJsselland.

Deelname in algemeen bestuur door de wethouder

Een klant- en oplossingsgerichte werkwijze is wat de eenduidige aanpak van de Omgevingsdienst IJsselland (hierna: ODIJS) kenmerkt. Onafhankelijke experts van de ODIJS wegen maatschappelijke belangen zorgvuldig af en vervullen een verbindende rol in het krachtenveld.
Doel is om een optimale balans aan te brengen tussen een duurzame leefomgeving en nieuwe initiatieven. Deze gedachte vat de ODIJS samen in hun missie: Omgevingsdienst IJsselland waarborgt de leefomgeving, versterkt bedrijven. De ODIJS vormt een moderne uitvoeringsorganisatie die voorop wil lopen met vernieuwende werkmethoden, actuele expertise en moderne ICT-voorzieningen.
De Omgevingsdienst IJsselland wil van toegevoegde waarde zijn voor het bedrijfsleven, de inwoners en de leefomgeving van IJsselland.

Bedragen x € 1.000

Resultaat

€ 0

€ 582

€ 191

€ 316

€ 316

€ 316

€ 3.530

€ 8.868

€ 7.514

€ 806

€ 879

€ 803

5%

-

6%

In 2018 heeft de ODIJS de nota ‘Weerstandsvermogen’ vastgesteld. Hierin wordt vooral in gegaan op de capaciteit van het weerstandsvermogen, het risicomanagement en de risico inventarisatie. De risico’s zijn samengevat in de risico-inventarisatie en worden via de risicoklasse financieel gekwantificeerd.
Deze financiële vertaling vormt de basis voor de hoogte van de algemene reserve. De risico-inventarisatie zoals deze nu is vastgesteld, resulteert in een benodigd weerstandsvermogen van € 313.250 en bedraagt hiermee ongeveer 3% van de begroting.
Uitgaande van het aandeel van onze gemeente in deze organisatie van 5% betekent dit voor gemeente Zwartewaterland een risico van € 16.000.

Het werkveld en de organisatie van de Omgevingsdienst is in ontwikkeling. Denk hierbij aan de landelijke eis dat ODIJS robuust moet zijn per 1 april 2026. Omgevingsdienst IJsselland acht dit niet realistisch en kiest voor een gefaseerde aanpak met als doel om robuust te zijn in 2028. De gefaseerde aanpak bestaat uit het blauwe en rode spoor.
Het Blauwe spoor is erop gericht om het toezichtcapaciteit te vergroten. Het rode spoor richt zich op het verbeteren van, strafrechtelijke handhaving en bodemtoezicht, innovatiebudget en opleidingsbudget.
Deze ontwikkelingen zijn vertaald in de MJB van de ODIJS. De uitvoering hiervan vormt een uitdaging omdat gemeenten vanwege beperkte financiële middelen kritisch zijn over de gemeentelijk bijdrage.

Gemeenschappelijke regeling

Samenwerking gericht op het voorkomen van en de opsporing van fraude met de door de gemeenten uit te voeren sociale zekerheidsregelingen.
De Sociale Recherche doet onderzoek naar fraude en schrijft een advies. Het is aan het college om te bepalen wat te doen met het advies.

8 gemeenten: Dalfsen, Dronten, Hardenberg, Hattem, Kampen, Ommen Zwartewaterland en Zwolle.

De stemverhouding in het beslissingsbevoegd forum van portefeuillehouders is bepaald op basis van het aantal uitkeringsgerechtigden per gemeente, met een maximum van drie stemmen. Zwartewaterland heeft één van de vijftien stemmen.

De kosten worden verrekend op basis van het aantal uitkeringsgerechtigden per 31 december.

Bedragen

€ 39.867

35.138

€ 0

De inschatting is dat er van risico's zowel bestuurlijk als financieel geen sprake is.

Door deelname in de verbonden partij 'Sociale Recherche IJssel-Vechtstreek' wordt in regionaal verband gewerkt aan de bestrijding van sociale zekerheidsfraude en handhaving. Nadruk lag en ligt nog steeds op zichtbaarheid en dienstbaarheid en het leveren van maatwerk richting regiogemeenten, hetgeen tot nu toe geslaagd is. In 2026 wordt de regionale samenwerking voortgezet.

Prioriteit ligt bij de meest schade veroorzakende typen van fraude en inspanningen plegen waar dit naar verwachting het meest oplevert (samenlevingsfraude levert het meest op voor de gemeenten).

Gemeenschappelijke regeling

De gemeenten Dalfsen, Kampen, Westerveld, Zwartewaterland, Zwolle en Provincie Overijssel

Efficiëntere uitvoering van diensten op het gebied van personeels- en salarisadministratie, ICT en inkoop.

Het Shared Service Centrum (SSC) ONS levert aan de partners dienstverlening op het gebied van ICT, Inkoop- en Contractmanagement en Personeels- en Salarisadministratie. De oprichters van het Shared Service Centrum (SSC), de gemeenten Kampen en Zwolle en de provincie Overijssel, hebben bij de oprichting van het SSC ONS de ambitie uitgesproken dat zij met behoud van eigen autonomie en identiteit willen focussen op hun kerntaken, dat wil zeggen de primaire dienstverlening en daarvoor bedrijfsvoeringstaken willen concentreren in het SSC ONS. Zwartewaterland is per 1 januari 2021 toegetreden als partner in SSC ONS.

Bedragen x € 1.000

Resultaat

€ 0

€ 1.506

€ 1.687

Eigen Vermogen (excl. resultaat)

€ 1.365

€ 2.547

€ 2.216

Vreemd Vermogen

€ 3.000

€ 17.661

€ 15.339

Gemeentelijke bijdrage (na wijzigingen)

€ 2.377

€ 2.294

€ 2.187

SSC ONS voert cruciale basistaken voor de bedrijfsvoering van de gemeente uit. De inmiddels zeven deelnemende partners sturen hierop, inclusief de beheersing van risico’s.
SSC ONS mag een weerstandsvermogen van maximaal 5% van de jaaromzet opbouwen. Als de gekwantificeerde risico’s hoger zijn dan 5% van de jaaromzet, dient het weerstandsvermogen daarop te worden aangepast.

SSC ONS streeft naar hoge kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening, sterk partnerschap en het zijn van een professionele en aantrekkelijke organisatie. ONS blijft inspelen op het verder ontwikkelen van de 'moderne' werkplek en data gedreven werken.
Er wordt blijvend geïnvesteerd in het verhogen van de digitale weerbaarheid tegen digitale dreigingen.